fbpx

Van clichéfiguur naar realistisch personage (+ gouden tips!)

Een clichéfiguur doet af aan de geloofwaardigheid en meeslependheid van een verhaal. Voordat ik je uitleg hoe je stap voor stap tot een boeiend en realistisch personage komt, vertel ik eerst waarom dit zo belangrijk is. Ook verklap ik alvast hét onmisbare ingrediënt én geef ik de eerste twee gouden tips weg.

De kracht van realistische personages

Begin je met het bedenken van een personage, dan zul je zien dat je al snel uitkomt op een clichéfiguur. Iemand met een bepaald voorkomen en een bepaalde eigenschap die hem of haar typeert. Denk aan het domme blondje, de gemene stiefmoeder of de knappe miljonair die zich onoverwinnelijk voelt. Je kunt je hier ook direct bepaalde scenario’s bij voorstellen. Maar echt spannend of herkenbaar voor de lezer, is zo’n karakter niet.

De lezer wil zich met de hoofdpersoon (en bijpersonen) kunnen identificeren. Alleen dan kan hij zich volledig verliezen in het verhaal en komen de personages tot leven. Zonder de herkenning van persoonlijke gevoelens, acties en struggles blijft het karakter vlak. Niet voor niets wordt een clichéfiguur in het Engels een flat character genoemd.

Ook moeten de acties van de personages begrijpelijk zijn om het verhaal realistisch te maken. Zonder een motief voor zijn daden, blijft het een raadsel waarom een seriemoordenaar doet wat hij doet en lijkt het lukraak te gebeuren. Verantwoord je zijn acties door middel van zijn karakter, bijvoorbeeld door middel van een jeugdtrauma dat hem heeft gevormd, dan maak je zijn keuzes en dus het hele verhaal direct geloofwaardiger.

clichéfiguur realistisch personage schrijven innerlijk conflict

Hét basisingrediënt voor een realistisch personage

Net zoals jij en ik niet slechts één typerende eigenschap hebben, zo bestaat het karakter van een realistisch personage uit meerdere lagen. Het toevoegen van tegenstrijdigheid is daarbij een onmisbare stap. Zo zorg je ervoor dat er een (innerlijk) conflict ontstaat, waardoor het personage wordt uitgedaagd en een ontwikkeling kan meemaken. Met als gevolg veel meer diepgang in het verhaal en in het karakter, en daardoor veel meer herkenning voor de lezer. En, ook niet onbelangrijk: zonder conflict, geen (spanning in het) verhaal.

Laat jouw lezer die gemene stiefmoeder daarom van een andere kant kennen. Zoals het hebben van een bepaalde onzekerheid die ze met man en macht verborgen probeert te houden, uit angst dat men haar als ‘zwak’ gaat zien. Tot er natuurlijk een moment komt waarop ze wordt gedwongen het conflict aan te gaan. Dit werkt meteen inspirerend voor meer scènes, waarin je bijvoorbeeld antwoord geeft op de vraag waarom ze die onzekerheid heeft en hoe ze zichzelf daarbij tegenkomt in alledaagse situaties. Ook kun je met flashbacks teruggaan naar het moment dat de onzekerheid is ontstaan. Het mooiste is om dit niet allemaal in één keer, maar gaandeweg het verhaal steeds meer uit de doeken te doen.

GOUDEN TIP #1

Pas op voor het zogenoemde Fisherman’s Friend-effect. Wil je van clichéfiguur naar een personage met diepgang en heb je als basiskarakter bijvoorbeeld een bouwvakker van weinig woorden? Inmiddels is de stoere bouwvakker met het kleine hartje zó bekend, dat dit óók cliché is geworden. Denk daarom iets meer out of the box en ga op zoek naar andere aspecten die je niet bij hem zou verwachten. Een aparte hobby, een bepaalde angst, een wens of geheim waar hij niet voor uit durft te komen, et cetera.

fisherman's friend effect schrijven clichéfiguur


GOUDEN TIP #2

Heb je een personage voor ogen met aspecten die ver van je af staan? Ga dan op onderzoek uit. Heb je bijvoorbeeld bedacht dat jouw personage in een rolstoel zit? Vraag dan iemand in eenzelfde situatie of je hem een aantal vragen mag stellen over wat dit op verschillende vlakken voor hem betekent. Tijdens dagelijkse gebeurtenissen, sociaal, emotioneel, enzovoort. Zo vorm je een realistischer en completer beeld van jouw personage.

In mijn volgende blog vind je een uitgebreid 5-stappenplan, waarmee je jouw personage(s) 100% tot leven kunt laten komen, voor jezelf én voor je lezer. Oh ja, en natuurlijk de overige gouden tips.

Wat vind jij de beste tip van dit artikel? Laat het weten in een reactie!
 

Wil jij weten wat ik als tekstschrijver voor jou kan betekenen? Bijvoorbeeld met een analyse van jouw manuscript? Neem vrijblijvend contact op en je ontvangt binnen 48 uur een reactie.

Piya Huisman
Tekstbureau Pluym

Nooit meer een blog missen? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!
aanhalingstekens juist gebruiken

Hoe aanhalingstekens zorgen voor betekenis in je teksten

Het is gemakkelijk om in verwarring te raken bij het gebruik van aanhalingstekens in je tekst. Want wanneer gebruik je ze nu eigenlijk? Als je een citaat wilt opschrijven, als je de titel van een boek noemt of als je iets ironisch wilt zeggen? En hoe zit dat ook alweer precies bij het weergeven van een dialoog? Na het lezen van deze blog is het jou allemaal duidelijk!

Lees verder »

Vind je dit artikel leuk?

Share on facebook
Deel op Facebook
Share on twitter
Deel op Twitter
Share on linkedin
Deel op Linkdin
Share on pinterest
Deel op Pinterest

laat een reactie achter